Wątek: Polskie lotnictwo w okresie PRL

Z góry dziękuję. Tak jest Henryk Hałka był zastępcą d-cy pułku d/s liniowych, a w 1976 r. został wybrany do grupy kandydatów do lotu kosmicznego. Następnie wrócił do pułku i dowodził nim do czasu tej tragedii. Bardzo mądry człowiek. Pisał scenariusze dla filmów metodycznych dla personelu latającego.

Czytałem gdzieś, że pilotom w lotnictwie PRL zdażyło się wiele naprawdę spektakularnych "wpadek" lotniczych, najczęście w wykonaniu młodych pilotów. W 1960 r. podczas ćwiczeń walki powietrznej w Mińsku Mazowieckim ( manewry nad pasem startowym, na oczach całego pułku ) jeden z Limów-5 podczas wyprowadzania maszyny z lotu nurkowego przytarł płetwą podkadłubową o pas przy prędkości 1000 km/h. Inny pilot MiG-21 podczas kosiaka nad jedną z mazowieckich wsi wyprowadził maszynę na wysokości 1,5 m. Duże pokłosie wypadków wśród młodych zebrały SU-7. Miało to związek z zadaniami wykonywanymi przez te maszyny ( ataki na cele naziemne z lotu nurkowego. Konstrukcja celowanika i duża prędkość maszyny powodowała u pilotów przyzwyczajonych do wolniejszych Limów zapatrzenie się na cel i w konsekwencji katastrofę ) oraz fakt, że SU-7 był piekielnie trudny w sterowaniu, szczególnie na małych prędkościach ( w praktyce dużo wypadków przy lądowaniu ). Z kolei w MiG-19 zdażyły się 2-3 wypadki podczas startu ( jeden ze skutkiem tragicznym ) w wyniku nagłej asymetrii ciągu. Dopalacz w jednym silniku nie włączał się i samolot spychało na bok z pasa.

Polscy piloci kandydaci na kosmonautów:

ppłk pil. Zenon Jankowski;
mjr pil. Andrzej Bugała (odpadł jeszcze w Polsce za wysoki wzrost);
mjr pil. Henryk Hałka
mjr pil. Mirosław Hermaszewski;
por. pil. Tadeusz Kuziora

Zamieszczone przez Diafragma

Polscy piloci kandydaci na kosmonautów:

http://www.rosnowo.pl/wojtan/wojtan.html

Zamieszczone przez Pat21

w praktyce dużo wypadków przy lądowaniu

Jak widać z poniższego materiału, zdarzyła się tylko jedna awaria podczas lądowania. Co nie oznacza, że samolot był "prosty" w tej fazie lotu.

Straty samolotów Su-7

09.10.1967 r. — awaria Su-7BKŁ. Rozszczelnienie się instalacji smarowania silnika i w efekcie jego zatarcie się. Katapultował się por. pil. Ryszard ZAPERTY.
11.11.1970 r. — awaria Su-7BM. Pompaż silnika podczas odpalania npr S-24 na poligonie Solec Kujawski i w rezultacie zgaśnięcie silnika. Katapultował się mjr pil. Izydor OLSZEWSKI
26.02.1971 r. — Su-7BKŁ przekazany do Czechosłowacji w zamian za zestrzelony przez naszego pilota na MiG-21PFM z 11 plm z Wrocławia czechosłowacki Su-7BKŁ.
21.06.1972 r. — katastrofa Su-7BKŁ. Podczas prowadzenia rozpoznania, w wyniku błędu w TP (doprowadzenie do przeciągnięcia w zakręcie po wykryciu celu) zginął por. pil. Albinat TOMASZEWSKI.
29.08.1975 r. — awaria Su-7BM. Pęknięcie opony przedniego koła podczas lądowania na lotnisku w Pile, w wyniku czego samolot wyrzuciło na trawę z jednoczesnym złożeniem się przedniej goleni. Uszkodzenia były na tyle poważne, że samolot spisano i oddano do COSSTWL w Oleśnicy jako pomoc naukową. Kpt. pil. Stanisław WRÓBLEWSKI nie odniósł obrażeń.
16.03.1982 r. — awaria Su-7U. Zgaśnięcie silnika w locie. W rezultacie nieprawidłowych czynności załogi podczas próby jego rozruchu (nie zamknięcie taśm przeciwpompażowych), nie udało się jego uruchomić. Katapultowanie się kpt. pil. Bogdana LIKUSA i kpt. pil. Ignacego URBANIAKA.
24.11.1982 r. — katastrofa Su-7BKŁ. Podczas wykonywania zadania w strefie pilotażu, w wyniku błędu w TP (wykonanie ostatniej beczki połączonej z energicznym dowrotem na lotnisko — wyjście na duże kąty natarcia) zginął por. pil. Marek GAWŁOWSKI. Samolot wpadł w samoobrót bezwładnościowy, został przeciągnięty, zwalił się w korkociąg i zderzył się pod dużym kątem z ziemią, nie dając szans na ratunek pilotowi.
18.07.1984 r. — awaria Su-7BKŁ. Spadek ciśnienia oleju do 0 i w rezultacie zatarcie się silnika. Katapultował się kpt. pil. Wiktor KORCZYŃSKI.
01.08.1984 r. — katastrofa Su-7BKŁ. Podczas wykonywania ćwiczenia metodycznego na poligonie Nadarzyce zginął mjr pil. Zdzisław FENDRYCH. Pod wykonaniu ataku celu naziemnego z działek, pilot wyprowadził samolot z nurkowania z dużym przeciążeniem i obrócił energicznie na plecy w celu kontroli ataku. Samolot wszedł w samoobrót bezwładnościowy, został przeciągnięty, zwalił się w korkociąg i zderzył się z ziemią.
23.04.1985 r. — awaria Su-7U. Uszkodzenie układu sterowania w wyniku przypadkowego zrzutu zbiorników podwieszanych podczas wykonywania bombardowania z lotu wznoszącego. Zbiorniki uderzyły w usterzenie poziome i w rezultacie uszkodziły je. Katapultowanie się por. pil. STRUJA i mjr pil. CZERWIŃSKIEGO.
12.06.1987 r. — awaria Su-7BKŁ. Utrata orientacji geograficznej i wypracowanie paliwa podczas odprowadzania samolotu na remont do Baranowiczów na Białorusi. Katapultował się radziecki pilot.

__________________________________________________ ___________________
Nawiasem mówiąc, z tymi radzieckimi pilotami, którzy odprowadzali samoloty do Baranowiczów, mam kontakt. Służyli w "południowej" dywizji w Polsce (Szprotawa, Krzywa) i mieli uprawnienia do wykonywania lotów na Su-7 wyniesione jeszcze z pułku z Postaw, na Białorusi (w Polsce latali już na Su-24). Pułk w Postawach był bardzo zaprzyjaźniony z bydgoskim. Piloci polscy i radzieccy do dziś utrzymują ze sobą kontakt. W czasie służby spotykali się u siebie w domach, razem jeździli na polowania, kosztowali polskich nalewek i radzieckiej wódki. A także pod kontrolą naszych instruktorów (wbrew przepisom) odnawiali nawyki TP na Su-7 w Bydgoszczy (żeby specjalnie nie jeździć do ZSRR).

Zwieroboj, czy któreś jeszcze katastrofy Su-7 poza tą z 70 roku dotyczyły okolic Bydgoszczy i pułku od nas? Jak się w ogóle nazywała ta jednostka i do kiedy w EPBY Su-7 latały?

Zamieszczone przez Zwieroboj

26.02.1971 r. — Su-7BKŁ przekazany do Czechosłowacji w zamian za zestrzelony przez naszego pilota na MiG-21PFM z 11 plm z Wrocławia czechosłowacki Su-7BKŁ.

Czy można prosic o przybliżenie tej historii?

Bydgoski pułk ma przebogatą historię. Był trzecim (po 1 plm „Warszawa” i 2 pnb „Kraków”) pułkiem, który wszedł w skład 1 Dywizji Lotniczej (polskiej) utworzonej jako pierwsza w odrodzonym Wojsku Polskim w ZSRR.

Sformowany w 1941 r. jako 611 pułk lotnictwa szturmowego (plsz), wchodził w skład Sił Powietrznych Armii Czerwonej. Przebazowanie do Polski rozpoczęto 03.08.1944 r. W skład Lotnictwa Frontu Wojska Polskiego wszedł 28.08.1944 r., a w skład nowo formowanej 1 DL — 30.08.1944 r. (razem ze wspomnianymi wyżej dwoma pułkami). Pierwszy lot bojowy przy wyzwalaniu Polski wykonał 23.08.1944 r. pod osłoną myśliwców z 1 plm „Warszawa”. Dzień ten był chrztem bojowym odrodzonego lotnictwa i w Polsce Ludowej obchodzony był jako Święto Ludowego Lotnictwa Polskiego. Skład osobowy pułku (za wyjątkiem kilkudziesięciu strzelców pokładowych Polaków) stanowili obywatele Związku Radzieckiego. 22.08.1945 r. odznaczony Krzyżem Orderu Virtuti Militari V klasy.

NAZWY
611 pułk lotnictwa szturmowego, JW P.P. 15435 (1941 — 31.10.1944)
3 pułk lotnictwa szturmowego, JW P.P. 15435 (31.10.1944 — 24.01.1946)
5 pułk lotnictwa szturmowego, JW 3117 (24.01.1946 — 1960)
5 pułk lotnictwa myśliwsko-szturmowego, JW 3117 (1960 — 25.08.1964)
5 Pomorski pułk lotnictwa myśliwsko-szturmowego, JW 3117 (25.08.1964 — 01.07.1966)
5 Pomorski pułk lotnictwa myśliwsko-bombowego, JW 3117 (01.07.1966 — 04.05.1967)
3 Pomorski pułk lotnictwa myśliwsko-bombowego, JW 3117 (04.05.1967 — początek 1989)
3 Pomorski lotniczy pułk szkolno-bojowy, JW 3117 (początek 1989 — 23.09.1991)

MSD
ZADYBIE STARE
SANNIKI (koniec stycznia 1945 — początek lutego 1945)
BYDGOSZCZ (początek lutego 1945 — 03.03.1945)
MIROSŁAWIEC (03.03.1945 — 08.04.1945)
BARNÓWKO (14.04.1945 — 24.04.1945)
STEINBECK (24.04.1945 — 30.04.1945)
VEHLEFANZ (30.04.1945 — 02.05.1945)
MÖTHLOW (02.05.1945 — 09.05.1945)
BYDGOSZCZ (09.05.1945 — koniec stycznia 1946)
LUBLINEK koło ŁODZI (koniec stycznia 1946 — 1948)
ELBLĄG (1948 — 1952)
MODLIN (1952 — 1953)
BYDGOSZCZ (1953 — 23.09.1991)

SPRZĘT
R-5 (od 1941)
Ił-2 (były w 1944)
UIł-2
Ił-10 (B-33)
UIł-10 (CB-33)
Lim-2 (do ~1964)
Lim-5M (do 1964)
Lim-6bis (od 1963 do 1971)
SBlim-1
SBlim-2 (były jeszcze w 1988)
Su-7BM (od 26.06.1964 do 1988)
Su-7BKŁ (od 31.03.1966 do 21.09.1990)
Su-7U (od 25.09.1969 do 29.08.1990)
TS-11 „Iskra”

SKŁAD BOJOWY
26.06.1964 — 31.05.1966
1 eskadra — Su-7BM
2 eskadra — Lim-6bis
3 eskadra — Lim-6bis

31.05.1966 — czerwiec 1971
1 eskadra — Su-7BM, Su-7BKŁ
2 eskadra — Su-7BKŁ
3 eskadra — Lim-6bis

czerwiec 1971 — 70-te
1 eskadra — Su-7BM, Su-7BKŁ
2 eskadra — Su-7BKŁ
3 eskadra — Su-7BKŁ

70-te — 1988
1 eskadra — Su-7BKŁ
2 eskadra — Su-7BKŁ
3 eskadra — Su-7BM, Su-7BKŁ

1988 – początek 1989
1 eskadra — Su-7BKŁ
2 eskadra — Su-7BKŁ
3 eskadra — Su-7BKŁ

Początek 1989 — 31.08.1990
1 eskadra — Su-7BKŁ
2 eskadra — TS-11 „Iskra”
3 eskadra — TS-11 „Iskra”

__________________________________________________ ______________

Samoloty Su-7 służyły w Polsce w dwóch jednostkach:
5(3) plmsz (plmb) w Bydgoszczy w okresie od 26.06.1964 do 21.09.1990
7 BLBR (BLRB, plbr) w Powidzu (tylko Su-7U) w okresie od 12.02.1977 do 11.08.1986

Co do wypadku z zestrzeleniem Su-7BKŁ przez naszego pilota.
Miało to miejsce 14.07.1970 r. podczas ćwiczeń Jednolitego Systemu Obrony Powietrznej państw-stron Układu Warszawskiego „ZENIT-70”. Czechosłowacki Su-7BKŁ został przechwycony przez parę MiG-21PFM z 11 plm OPK z Wrocławia. Jeden z polskich pilotów (kpt. OSIERDA), był zmuszony lecieć na samolocie ze składu pary dyżurnej (z powodu niesprawności swojego samolotu), który naturalnie był uzbrojony 2 x R-3S. W gorączce „walki” Polak odpalił rakietę, zapominając, że nie ma szkolnych R-3U i Su-7 został trafiony. Czechosłowacki pilot się katapultował.

Zwieroboj Info na temat 3PLMB napewno się przyda. A czsem Su-7 jeszcze nie były używane w Świdwinie ?

Jedno pytanko: co to jest samoobrót bezwładnościowy?

Zwieroboj, dzięki wielkie, kawał dobrej roboty Szkoda, że jednostka o takich tradycjach nie przetrwała do dzisiaj, ale pewnie robiła podobnie hałasu jak nie wiecej co teraz Krzesiny Ja mieszkam w Bydgoszczy obok podejścia niedaleko lotniska od 87 r., ale w 90 to ja byłem 6-letnim brzdącem. Jedyne co mi z tego czasu się utrwaliło to dużo głośnych wojskowych odrzutowców, zapewne były to między innymi te Su-7 wnioskuję teraz

Zamieszczone przez fulcrum

A czsem Su-7 jeszcze nie były używane w Świdwinie ?

Nie było.

Zamieszczone przez TermiT

co to jest samoobrót bezwładnościowy?

Niebezpieczny zakres lotu, wywołany błędami w technice pilotowania. Dochodzi do niego w przypadku zbyt energicznego przechylania samolotu (wytworzenia zbyt dużej przędkości kątowej obrotu wokół osi podłużnej), połączonego z wytworzeniem dużych wartości kąta natarcia. Wywołują go wzajemnie krzyżujące się siły aerodynamiczne, kinematyczne, bezwładnościowe i żyroskopowe i pochodzące od nich momenty przechylające, pochylające i kierunkowe, których samolot samoistnie nie jest w stanie zrównoważyć.
Zjawisku samoobrotu towarzyszą znaczne zmiany wartości ślizgu, kątów natarcia, przeciążenia normalnego i bocznego, o zmiennych znakach. W skrajnych przypoadkach może to doprowadzić do ich przekroczenia, a w konsekwencji - przeciągnięcia i zwalenia się w korkociąg, albo w ogóle zniszczenia konstrukcji samolotu.
Samoobrót ma różny przebieg na różnych samolotach i zależy od układu aerodynamicznego i położenia mas. Najbardziej podatne na samoobrót są samoloty o skrzydłach skośnych. Metody wyprowadzenia również są różne, ale jest jedna podstawowa zasada - ustawić wszystkie powierzchnie sterowe (zwłaszcza ster kierunku) w położeniu neutralnym, lub zbliżonym do neutralnego. Jest to niekiedy bardzo trudne z powodu dużych sił występujących w kanale kierunkowym (na pedałach) przy dużych prędkościach lotu. Do samoobrotu można doprowadzić, wychylając jednocześnie co najmniej dwie płaszczyzny sterowe, np. ster wysokości i lotki. "Groźnymi" ewolucjami są tutaj: wyprowadzenie z nurkowania z jednoczesną zmianą kursu, zwrot bojowy, wprowadzenie do górki z jednoczesnym obrotem wokół osi podłużnej (np. przy wprowadzeniu zakrętem), przekładanie z wirażu o jednym kierunku w wiraż o drugim kierunku (zmiana przechylenia).

Zamieszczone przez MaciekK84

Szkoda, że jednostka o takich tradycjach nie przetrwała do dzisiaj

Właśnie te tradycje byłyby dziś największym "obciążeniem" jednostki... Co do bliskości lotniska i miasta racja. Już wtedy ludzie się burzyli.

Zamieszczone przez Zwieroboj

Zamieszczone przez Pat21

w praktyce dużo wypadków przy lądowaniu

Jak widać z poniższego materiału, zdarzyła się tylko jedna awaria podczas lądowania. Co nie oznacza, że samolot był "prosty" w tej fazie lotu.

Wspaniałe i dokładne opracowanie. SU-7 był jednak piekielnie trudny przy lądowaniu i zdarzały się uszkodzenia nie spisujące jednak maszyny na straty, częste zrywanie opon, wypadki wyjechania poza pas itd. Wiem to od jednego z byłych pilotów, ponieważ dokładnego opracowania o służbie polskich SU-7 nie znalazłem. Podobne kłopoty mieli piloci SU-20/22, chociaż te maszyny z racji zmiennej geometrii skrzydeł były już o wiele bardziej sterowne przy małych prędkościach ( SU-20 był łatwiejszy w pilotażu ze względu na mniejsza masę ). Parę lat temu były nawet plany żeby uczniowie dęblińskiej "Szkoły Orląt" zasiadali za sterami SU-22 już na trzecim roku studiów a nie jak zawsze, dopiero w jednostce bojowej, ale po pierwszych podnoszących włosy na głowie eksperymantach zrezygnowano z tego pomysłu bardzo szybko.

Zamieszczone przez Pat21

SU-7 był jednak piekielnie trudny przy lądowaniu i zdarzały się uszkodzenia nie spisujące jednak maszyny na straty, częste zrywanie opon, wypadki wyjechania poza pas itd. Wiem to od jednego z byłych pilotów, ponieważ dokładnego opracowania o służbie polskich SU-7 nie znalazłem. Podobne kłopoty mieli piloci SU-20/22, chociaż te maszyny z racji zmiennej geometrii skrzydeł były już o wiele bardziej sterowne przy małych prędkościach ( SU-20 był łatwiejszy w pilotażu ze względu na mniejsza masę ). Parę lat temu były nawet plany żeby uczniowie dęblińskiej "Szkoły Orląt" zasiadali za sterami SU-22 już na trzecim roku studiów a nie jak zawsze, dopiero w jednostce bojowej, ale po pierwszych podnoszących włosy na głowie eksperymantach zrezygnowano z tego pomysłu bardzo szybko.

Osobliwością podczas lądowania była duża prędkość (przed wyrównaniem V=340-320 km/h) i kąt. Niżej jedno zdjęcie, żeby łatwiej to pojąć. Do przodu nie było nic widać (na wznoszeniu po starcie to samo). Na samolotach rodziny Su-17 było już dużo lepiej. To, że dopuszczono je do wykonywania lotów z DOL jest tu najlepszym dowodem. Co do WOSL i szkolenia na Su-22. Nie słyszałem o tym. Mogę natomiast powiedzieć, że w radzieckich szkołach lotniczych szkolących pilotów o profilu myśliwsko-bombowym 3-4 rok latał na... Su-7!




Ląduje "sparka" Su-7U. Czeka Su-17 (bez litery) - prawdziwy rarytas. Radziecki pułk szkolny w Millerowo, 1982 r.

Zamieszczone przez Pat21

Wiem to od jednego z byłych pilotów, ponieważ dokładnego opracowania o służbie polskich SU-7 nie znalazłem.

Polecam kwartalnik modelarsko-historyczny "Militaria" z 1996 r. lub z 1997 r. W tej chwili nie jestem w domu, ale wieczorem podam dokładny numer i datę.

dranio

Zamieszczone przez dranio

Polecam kwartalnik modelarsko-historyczny "Militaria" z 1996 r. lub z 1997 r. W tej chwili nie jestem w domu, ale wieczorem podam dokładny numer i datę.

Stąd zaczerpnąłem informację o katastrofach i awariach Su-7. Nie mam tego numeru w całości, a jedynie wycięty artykuł, więc numeru nie mogę podać.

Zamieszczone przez Zwieroboj

Stąd zaczerpnąłem informację o katastrofach i awariach Su-7. Nie mam tego numeru w całości, a jedynie wycięty artykuł, więc numeru nie mogę podać.

Nota bene autorami byli pilot Su-20 i pilot Su-22.

dranio

Zamieszczone przez dranio

Nota bene autorami byli pilot Su-20 i pilot Su-22.

Gruszczyński i Fiszer.