Wątek: 2026.06.08 Wypadek szybowca Bielsko-Biała Aleksandrowice

Zamieszczone przez lorenko

standardowa wyciągarka szybowcowa wynosi szybowiec na wysokość od 300 do 500 metrów, nowoczesne wyciągarki bębnowe z długimi linami syntetycznymi pozwalają na wyciągnięcie szybowca na pułap rzędu 1000–1600

Nie latałem nigdy szybowcem, toteż też nie zagłębiałem się w szczegóły techniczne, więc to dla mnie nowość - na lotniskach na których latałem szybownicy zwykle raportowali wyczepienie na ok. 300 metrach. Właśnie wpadłem w króliczą norę czytania o wyczepieniach na 1500+ metrach, ciekawe, dzięki. Wydaje mi się jednak, że w naszych warunkach to raczej wyjątek niż reguła. W Aleksandrowicach, z tego co widzę, mają pas 560 metrów ograniczony terenem, raczej ciężko byłoby rozwinąć tam 3 kilometry liny.

Ogólnie dziwi mnie trochę ta dyskusja o awaryjnym wyczepianiu na 500 metrach. Już pomijając to, że na wielu lotniskach byłoby to nieosiągalne za wyciągarką, takie szkolenie byłoby nieskuteczne. Nie jestem szybownikiem, ale wiem że ze względu na to że do awarii może dojść w różnych fazach wyciągania, ćwiczy się różne warianty. Zależnie od wysokości, trzeba albo lądować na wprost, albo z wiatrem, albo wykonać krąg (dwu- lub czterozakrętowy). Jak ma tego nauczyć wyczepienie de facto powyżej wysokości kręgu, gdzie „problemem” jest bardziej zapas wysokości (i konieczność wytracenia energii), niż jej niedobór, z czym mamy do czynienia niżej?

Jak instruktor mógł przeżyć przy takim centralnym wylutowaniu

https://dlapilota.pl/wiadomosci/pols...-zderzyl-sie-z

Zamieszczone przez new

Jak instruktor mógł przeżyć przy takim centralnym wylutowaniu

wytracił impet na kursantce z pierwszej kabiny. Im dalej od dziobu, tym wyższa przeżywalność katastrof.

Zaliczyłem raz w życiu prawdziwą sytuację awaryjną, kiedy na wysokości okolo 100m podczas stromego wznoszenia doszło do zatrzymania pracy wyciągarki ( podobno z winy nierozgrzanej przekładni hydrokinetycznej ) i instruktor słusznie stwierdził, że wyczepiamy linę i lądujemy na wprost. Wszystko poszło gładko, dziób do dołu i jazda.
Nie chcę gdybać ani udawac eksperta, ale przyszedl mi do głowy trymer steru wysokości. Zawsze podczas startu za wyciągarką powinien być ustawiony w pozycji ciężki na dziób, o ile dobrze pamiętam, a tutaj widzimy, że po wyczepieniu dziób był nadal zadarty do góry ? Po oddaniu drąga do przodu to nie powinno mieć miejsca...
Dziwna sprawa, albo czynnik ludzki ( nerwy, roztargnienie bo inny instruktor w kabinie ), albo problemy ze sterowaniem, albo przypadkowe przestawienie trymera.

Zamieszczone przez new

Jak instruktor mógł przeżyć przy takim centralnym wylutowaniu

Przeżył to duże słowo, skoro do dziś jest hospitalizowany i nie mógł jeszcze złożyć oświadczenia.

Zamieszczone przez szturmowik

ale przyszedl mi do głowy trymer steru wysokości. Zawsze podczas startu za wyciągarką powinien być ustawiony w pozycji ciężki na dziób, o ile dobrze pamiętam, a tutaj widzimy, że po wyczepieniu dziób był nadal zadarty do góry ? Po oddaniu drąga do przodu to nie powinno mieć miejsca...

co prawda w raporcie jest napisane, ze ten szybowiec latal wczesniej tego dnia, w tym z wykorzystaniem wyciagarki
"W godzinach popołudniowych, na zachodnim krańcu lotniska, ustawiono wyciągarkę szybowcową. Od godz. 15:44 „ciągi” wykonywał kwalifikowany i doświadczony operator, którego po około 2 godzinach zastąpił zmiennik. Zmiennik, który nabył kwalifikacje wyciągarkowego w maju br., wykonywał ciągi pod bezpośrednim i stałym nadzorem pierwszego operatora. Do godz. 19:02 loty przebiegały normalnie. W tym czasie wykonano 11 ciągów z wykorzystaniem szybowca SZD-50-3 „Puchacz”, SP-3256 oraz 11 ciągów z wykorzystaniem drugiego SZD-50-3, SP-3157."

ale to nie jest wykluczone. przed ostatnim lotem

Zamieszczone przez szturmowik

albo przypadkowe przestawienie trymera.

w raporcie jest napisane rowniez:
"Pod wieczór wiatr i turbulencja ustały: powietrze było spokojne, doskonałe do lotów szkolnych."
dla elementu cwiczenia, podczas ktorego nastapil wypadek bezwietrzna pogoda to nie sa najlatwiejsze warunki

Zamieszczone przez someone

dla elementu cwiczenia, podczas ktorego nastapil wypadek bezwietrzna pogoda to nie sa najlatwiejsze warunki

xDD
Widzę, że tu pytasz, masz wątpliwości, nie wiesz, nie masz doświadczenia, ale piszesz coś takiego
Ja się nie znam, nie latam, ale akurat miałem fuckup podczas podobnej akcji

https://bezpieczenstwo.dlapilota.pl/...-lesznie-79712

Rozeszło się...
Wiatr to dla ucznia czynnik rozpraszający, trzeba go uwzględniać podczas lotu.
Ergo podczas dowolnego elementu szkolenia lepiej się z nim nie bujać, chociaż oczywiście lepiej dla doświadczenia jak jest.
Tak czy siak ciężko przewidzieć, czy wiatr w sytuacji awaryjnej pomoże czy przeszkodzi, bo to mocno zależy od tego co się w bieżącej chwili dzieje...

Zamieszczone przez Kazor

Widzę, że tu pytasz, masz wątpliwości, nie wiesz, nie masz doświadczenia, ale piszesz coś takiego

Napisalem "dla elementu cwiczenia, podczas ktorego nastapil wypadek", nie w ogolnosci, nawet nie dla calego lotu z cwiczeniem od startu do ladowaniai. Napisalem to, bo:
- wypadek byl konsekwencja utraty sily nosnej przez szybowiec (utraty niesymetrycznej jesli chodzi o skrzydla)
- sila nosna jest istotnym czynnikiem w cwiczeniu, w ktorym nastepuje calkowita utrata napedu w trakcie startu, na malej wysokosci i przy maksymalnym obciazeniu szybowca
- wiatr wplywa na sile nosna szybowca, w przypadku tamtego startu wplyw stalego wiatru z kierunku zblizonego do zachodniego z sila w przedziale ktory mozna wyliczyc, bylby pozytywny, wieksza bylaby korzysc ze zwiekszenia sily nosnej skrzydel niz z ograniczenia predkosci szybowca wobec ziemi

Zamieszczone przez sampler

Powiedzcie dlaczego awaryjne wyczepienie robi się na 100m a nie np przy 500? To kolejny już wypadek przy starcie za wyciągarką.

Gdyz jest to element szkolenia który ma przygotować kursanta do prawidłowej reakcji i bezpiecznego lądowania przy przerwaniu ciągu na wysokości ok 100m. Jak chcesz to zrobić z 500m ? Inna sprawa to jaki masz patent żeby na EPBA osiągnąć 500m za wyciągarką? Przerwanie symulowane robi się nie tylko na 100 ale również ok 30-50 i 150-200m.

Zamieszczone przez Krzychun

Poniosło nie poniosło, ale nie słyszałem, żeby w symulatorze ktoś zginął...

Idąc tym tokiem mozna by się całkowicie przesiąść na symulatory co by znacznie zredukowało statystyki wypadków w lotach rekreacyjnych

W kwestii zadartego nosa po wyczepieniu, przypomina mi się jeszcze takie zdarzenie sprzed paru lat z udziałem Puchacza: https://pkbwl.gov.pl/wp-content/uplo...22_5425_RK.pdf

Sytuacja nieco inna, bo ćwiczone było wyprowadzanie z korkociągu. Natomiast konfiguracja ciężki instruktor z tyłu + lekki uczeń z przodu, była jednym z czynników sprzyjających temu, czemu ciężko było z ww. korka wyjść.

Gdybym miał spekulować, to raczej właśnie w okolicach wyważenia i/lub wytrymowania bym operował.

Zamieszczone przez mikesz

Idąc tym tokiem mozna by się całkowicie przesiąść na symulatory co by znacznie zredukowało statystyki wypadków w lotach rekreacyjnych

A wiesz że, pomimo wyczuwalnego sarkazmu, właśnie to jest bardzo prawdopodobny kierunek rozwoju rekreacji w przyszłości?
Sorry za mały ot.

Zamieszczone przez someone

dla elementu cwiczenia, podczas ktorego nastapil wypadek bezwietrzna pogoda to nie sa najlatwiejsze warunki

Co jest nie tak w przypadku bezwietrznych warunków?

Zamieszczone przez mikesz

Co jest nie tak w przypadku bezwietrznych warunków?

To, że na ziemi było bezwietrznie nie oznacza, że na 100m też było bezwietrznie. Jak rotor stoi nad lotniskiem to też może być bezwietrznie. Są dostępne prognozy z tego dnia i godziny, z których wynika, że były warunki do uskoku wiatru i rotora właśnie dokładnie nad lotniskiem

Zamieszczone przez mikesz

Zamieszczone przez someone
dla elementu cwiczenia, podczas ktorego nastapil wypadek bezwietrzna pogoda to nie sa najlatwiejsze warunki
Co jest nie tak w przypadku bezwietrznych warunków?

warunki z wiatrem czolowym a warunki bezwietrzne

sila nosna:
- start do wylaczenia napedu "z wyciagarki" - przy wietrze wieksza sila nosna, ktora pozwala osiagnac wieksza wysokosc przy tej samej odleglosci przebytej przez szybowiec w poziomie i tym samym kacie natarcia, lub te sama wysokosc z mniejszym katem natarcia, im mniejszy kat natarcia tym latwiejsze poradzenie sobie w sytuacji utraty napedu
- wylaczenie napedu - rowniez wieksza sila nosna, bo jej zrodlem jest zarowno ruch szybowca (bezwladnosc, po utracie napedu), jak i ruch powietrza, szybowiec ma bardzo niski wspoilczynnik czolowego oporu aerodynamoicznego, wiec "koszt wiatru" w postaci wyhamowania bedzie ograniczony

dodatkowo:
- przy wietrze czolowym bedzie wieksza efektywnosc powierzchni sterowych, w tym szczegolnie istotnego w tym przypadku, steru wyskosci na ogonie

Zamieszczone przez mikesz

Gdyz jest to element szkolenia który ma przygotować kursanta do prawidłowej reakcji i bezpiecznego lądowania przy przerwaniu ciągu na wysokości ok 100m. Jak chcesz to zrobić z 500m ? Inna sprawa to jaki masz patent żeby na EPBA osiągnąć 500m za wyciągarką? Przerwanie symulowane robi się nie tylko na 100 ale również ok 30-50 i 150-200m.

W takim razie jeszcze pytanie czy ten punkt jest po ćwiczeniu na przeciągnięcia i wychodzenie z korkociągów? Ewidentnie nie zabezpieczono prędkości i szybowiec wszedł w korkociąg z którego na 100m nie udało się wyjść

Ale wg raportu to był lot egzaminacyjny dopuszczający do pierwszego lotu samodzielnego a zatem pytanie o ten punkt programu w odniesieniu do tego lotu nie ma wg mnie znaczenia. Kursantka odbyła szkolenie wg programu, instruktor ją szkolacy stwierdził - tak to rozumiem - że może lecieć samodzielnie. Lot ten był z instruktorem - HT ośrodka (kiedyś nazywano go szefem wyszkolenia) i miał zdecydować o tym, czy może lecieć samodzielnie. Tak, z opisu wygląda że nie zabezpieczono prędkości bo była co prawda pierwsza właściwa reakcja zmniejszenia pochylenia ale była ona niepełna, nie było doprowadzenia szybowca do lotu ślizgowego z ustaloną bezpieczną prędkością a do lotu - jak podaje raport - z lekko uniesionym dziobem szybowca ponad horyzont. A to spowodowało spadek prędkości. Do tego doszło przechylenie (lewy zwis) i wpadnięcie w korkociąg w konsekwencji tej konfiguracji. Z raportu wynika, że szybowiec wykręcił 1 i 1/4 zwitki korkociągu. To dużo, szybowiec można wyprowadzić z sytuacji korkociągowej już na etapie zrywania się w korkociąg, można po wpadnięciu w korkociąg wyprowadzić po 1/2 zwitki - na ćwiczeniach z korkociągu czy sytuacji niebezpiecznych tak się robi, mając oczywiście zapas wysokości. Niemniej wyprowadzenie po 1 i 1/4 to bardzo długo. Jakie opóźnienie ma Puchacz w wyprowadzaniu? Chyba pół zwitki a zatem typowo, przy ciężkiej załodze nie więcej. Dlaczego tak się stało, przecież dowódcą załogi był doświadczony pilot instruktor i zarazem szef/kierownik szkolenia (HT ośrodka) a lot był lotem egzaminacyjnym a zatem kursantka była poczatkującym pilotem. To nie był lot instruktora z pilotem doświadczonym, co by ewentualnie mogło "uśpić" czujność. Raport wstępny nie mówi o wyliczeniu środka ciężkości a jedynie o tym, że pilotka miała poduszkę z balastem 8,1 kg co może wskazywać, że nie ważyła wiele. Jak wyważenie szybowca mogło przyczynić się do wypadku? Czy korkociąg z lewym zwisem a zatem z lotką wychyloną zgodnie z obrotami ma u Puchacza znacznie inny przebieg od korkociągu z lotkami w neutrum i wpływa na opóźnienie w wyprowadzeniu?

To jest zastanawiające ale skoro (jak wynika z opinii jednego moderatora) absolutnie ni mam pojęcia o lotnictwie, to pozostaje mi jedynie zastanawiać się.

Zamieszczone przez Przemm

..

Po wykonaniu 1/2 zwitki szybowiec był grubo poniżj 100m. Nie da sie z takiej wysokości wyprowadzić bez względu na doświadczenie pilota